Bồ Đào Nha 4-2 Đan Mạch: Dàn nhạc trẻ chơi trọn bản giao hưởng không có nghệ sĩ độc tấu

Trong đường hầm dẫn ra sân vận động ở Copenhagen, có một khoảng trống không ai gọi tên. Chiếc áo số 7 vẫn treo trong phòng thay đồ, nhưng người từng khoác nó suốt hai thập kỷ đã không còn ở đó. Hai ngày trước, Cristiano Ronaldo rời trại tập huấn đội tuyển Bồ Đào Nha sau bất đồng với huấn luyện viên Jorge Jesus. Không có thông cáo dài dòng, không có lời chia tay rầm rộ. Chỉ có một khoảng lặng, và một tập thể buộc phải trả lời bằng chính đôi chân của mình.

Trên băng ghế chỉ đạo, Jorge Jesus giữ nguyên vẻ mặt. Ông chọn bộ ba Goncalo Ramos, Rafael Leao và Pedro Neto cho hàng công. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi qua nhiều mùa giải, đây là canh bạc lớn nhất trong nhiệm kỳ cầm quân của ông. Bồ Đào Nha bước ra sân không có chân sút vĩ đại nhất lịch sử, và cả châu Âu chờ xem dàn nhạc còn chơi được không khi thiếu nghệ sĩ độc tấu.

Một đội bóng lớn sống chung với khoảng trống

Một đội tuyển lớn phải sống chung với sự vắng mặt của thủ lĩnh là chuyện từng xảy ra nhiều lần trong lịch sử bóng đá. Nhưng với Bồ Đào Nha, câu chuyện phức tạp hơn thế. Họ là đương kim vô địch UEFA Nations League, và đang đứng trước cuộc đua giành vé vào tứ kết với tư cách ứng viên số một của bảng A4. Jorge Jesus, người nổi tiếng với triết lý tấn công mãnh liệt, chưa bao giờ giấu tham vọng xây dựng lối chơi tập thể thay vì xoay quanh một cá nhân.

Sự ra đi của Ronaldo chỉ làm rõ hơn ý đồ ấy. Khi không còn một trung phong buộc cả đội phải phục vụ, các tuyến được kéo giãn theo cách khác. Bruno Fernandes trở thành trục xoay ở trung lộ. Cancelo và Dalot được đẩy cao ở hai biên. Và trên hết, Goncalo Ramos có không gian để làm điều mà anh chưa từng được làm trọn vẹn: di chuyển rộng, gây nhiễu hàng thủ đối phương, và biến mình thành mũi nhọn thay vì cái bóng.

Phía bên kia, Đan Mạch không còn là hiện tượng nhất thời của vài năm trước. Họ sở hữu tuyến giữa giàu sức chiến đấu, những cầu thủ chạy không biết mệt, và một bản lĩnh được tôi luyện ở các giải đấu lớn. Trên sân nhà, họ được kỳ vọng sẽ khiến nhà đương kim vô địch phải trả giá cho sự xáo trộn nội bộ.

Cách Bồ Đào Nha lấp khoảng trống

Phút thứ mười ba, bóng đến chân Ramos ở rìa vòng cấm. Thay vì khống chế rồi xoay người dứt điểm, anh bật tường tinh tế để Joao Cancelo thoát xuống và mở tỷ số. Cách Bồ Đào Nha vận hành đêm ấy rất rõ: không có trung phong đứng chờ, chỉ có trung phong di chuyển để người khác ghi bàn.

Mười hai phút sau, chính Ramos tự mình lập công. Bruno Fernandes chọc khe xuyên thẳng qua hàng thủ Đan Mạch, và tiền đạo hai mươi lăm tuổi đón bóng trong tư thế không thể thuận lợi hơn, nhân đôi cách biệt. Một bàn thắng của người biết đọc khoảng trống trước khi nó mở ra.

Nhưng Đan Mạch cho thấy vì sao họ chưa bao giờ là đối thủ dễ bắt nạt. Mikkel Damsgaard rút ngắn tỷ số, rồi Rasmus Hojlund đưa trận đấu trở về vạch xuất phát với tỷ số 2-2. Trên khán đài, tiếng hát của cổ động viên chủ nhà dâng lên như thủy triều. Một đội bóng thiếu thủ lĩnh tinh thần dễ sụp đổ trong khoảnh khắc như thế. Bồ Đào Nha thì không.

Vitinha và bản giao hưởng tuyến giữa

Điểm tựa giữ cho Bồ Đào Nha đứng vững nằm ở khu vực giữa sân. Vitinha, cầu thủ nhỏ con nhưng sở hữu nhãn quan chiến thuật hiếm có, liên tục điều tiết nhịp độ. Anh là người chỉ huy dàn nhạc, người biết khi nào cần tăng tốc, khi nào cần giữ bóng để hàng thủ đối phương mất kiên nhẫn.

Phút sáu mươi bảy, từ quả tạt của Bruno Fernandes, Vitinha bay người đánh đầu hiểm hóc nâng tỷ số lên 3-2. Một tiền vệ nhỏ con ghi bàn bằng không chiến, trong thời điểm mà đội bóng cần một khoảnh khắc phi thường nhất. Đó là thứ vẻ đẹp mà bóng đá chỉ trao cho những ai dám đứng lên đúng lúc.

Đan Mạch buộc phải dâng cao. Và phút tám mươi bảy, khoảng trống ấy bị trừng phạt. Diogo Dalot chuyền bóng, Joao Felix từ băng ghế dự bị vào sân đá nối chéo góc, ấn định chiến thắng 4-2. Một bàn thắng của sự lạnh lùng, đến từ người mà trước đó không ai nhắc đến.

Điểm mù của một chiến thắng đẹp

Kết quả này đưa Bồ Đào Nha lên ngôi đầu bảng A4 với chín điểm tuyệt đối sau ba lượt trận, lợi thế lớn trong cuộc đua vào tứ kết. Ở trận cùng bảng, Na Uy thua Wales 1-2.

Đây là nơi câu chuyện trở nên phức tạp hơn những gì bảng tỷ số gợi ra. Dư luận sẽ nhanh chóng gói ghém đêm Copenhagen thành một câu chuyện gọn ghẽ: Ronaldo ra đi, Bồ Đào Nha thắng đậm, thế là đội bóng được giải phóng. Cách đọc ấy tiện lợi, nhưng bỏ qua một chi tiết khó chịu. Đan Mạch đã gỡ hòa từ thế bị dẫn hai bàn. Nếu Vitinha không bay người ở phút sáu mươi bảy, người ta có thể đang nói về một cuộc khủng hoảng thay vì một cuộc tái sinh.

Thắng một trận chưa chứng minh được điều gì về lâu dài. Ramos chơi hay, nhưng anh chưa từng chịu áp lực của một trận chung kết lớn. Bồ Đào Nha không còn Ronaldo, nhưng cũng không còn ai gánh trách nhiệm khi mọi thứ đổ vỡ. Tôi viết bản tin, nhưng tôi kể những định mệnh, và định mệnh của một tập thể non trẻ thường được quyết định ở đúng khoảnh khắc mà họ tưởng mình đã an toàn.

Dư âm từ các bảng đấu khác

Cũng tại loạt trận UEFA Nations League, đội tuyển Đức dưới sự dẫn dắt của Jurgen Klopp có câu trả lời mạnh mẽ sau chuỗi khởi đầu chưa như kỳ vọng. Chơi áp đảo trước Serbia trên sân nhà Allianz Arena, Die Mannschaft thắng thuyết phục 2-0 nhờ các pha lập công của Tom Bischof phút ba mươi chín và Florian Wirtz phút sáu mươi mốt. Bốn điểm sau ba lượt trận chưa phải thành tích thuyết phục, nhưng cách đội bóng này chơi cho thấy Klopp đang tìm lại được nhịp điệu.

Ở một bảng đấu khác, Hà Lan trải qua một đêm đầy khó khăn trên sân Hy Lạp. Bị dẫn trước hai bàn từ sớm do công của Giorgos Masouras và Fotis Ioannidis, Cơn lốc màu da cam gỡ lại một điểm nhờ Virgil van Dijk và cú dứt điểm phút tám mươi chín của Tijjani Reijnders, khép lại trận hòa 2-2 đầy tiếc nuối cho phía Hy Lạp. Hiện tại, Hy Lạp dẫn đầu bảng với bảy điểm, xếp ngay sau là Hà Lan với năm điểm.

Điều còn lại sau tiếng còi

Khi đèn sân vận động tắt dần, tôi vẫn nghĩ về khoảng trống trong đường hầm ấy. Trái bóng không nhớ ai từng sút, chỉ nhớ những cung bậc cảm xúc quanh nó. Một đêm ở Copenhagen đã cho Bồ Đào Nha ba điểm và một niềm tin mới. Nhưng hành trình dài phía trước mới là nơi định mệnh thật sự được viết. Cậu bé chạy trên dây tơ trời năm ấy, giờ là người dẫn đường cho những giấc mơ mới — và liệu dàn nhạc trẻ có đủ bản lĩnh để chơi trọn bản giao hưởng khi khán đài không còn ai hát hộ, thời gian sẽ là người trả lời cuối cùng.